प्रवासाचा एक हरित आणि किफायतशीर नवीन प्रकार म्हणून, सामायिक प्रवास जगभरातील शहरांच्या वाहतूक व्यवस्थेचा हळूहळू एक महत्त्वाचा भाग बनत आहे. विविध प्रदेशांतील बाजारपेठेचे वातावरण आणि सरकारी धोरणांनुसार, सामायिक प्रवासाच्या विशिष्ट साधनांमध्येही वैविध्यपूर्ण कल दिसून आला आहे. उदाहरणार्थ, युरोपमध्ये इलेक्ट्रिक सायकलींना, तर अमेरिकेत इलेक्ट्रिक स्कूटर्सना पसंती दिली जाते, तर चीन प्रामुख्याने पारंपरिक सायकलींवर अवलंबून आहे आणि भारतात, हलकी इलेक्ट्रिक वाहने सामायिक प्रवासासाठी मुख्य पर्याय बनली आहेत.
स्टेलारएमआरच्या अंदाजानुसार, भारताच्याबाईक शेअरिंग मार्केट२०२४ ते २०३० पर्यंत ५% वाढ होऊन ते ४५.६ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्सपर्यंत पोहोचेल. भारतीय बाईक शेअरिंग बाजारपेठेला विकासाच्या व्यापक संधी आहेत. याव्यतिरिक्त, आकडेवारीनुसार, भारतातील सुमारे ३५% वाहन प्रवासाचे अंतर ५ किलोमीटरपेक्षा कमी आहे, ज्यामुळे वापराच्या विविध शक्यता निर्माण होतात. कमी आणि मध्यम अंतराच्या प्रवासात इलेक्ट्रिक दुचाकींच्या लवचिकतेमुळे, भारतीय शेअरिंग बाजारपेठेत याला प्रचंड वाव आहे.
ओलाने ई-बाईक शेअरिंग सेवेचा विस्तार केला
भारतातील सर्वात मोठी इलेक्ट्रिक दुचाकी उत्पादक कंपनी ओला मोबिलिटीने बंगळूरुमध्ये शेअर्ड इलेक्ट्रिक व्हेइकल पायलट प्रकल्प सुरू केल्यानंतर, व्याप्ती वाढवण्याची घोषणा केली आहे.इलेक्ट्रिक दुचाकी शेअरिंग सेवाभारतात, आणि येत्या दोन महिन्यांत दिल्ली, हैदराबाद आणि बंगळूरु या तीन शहरांमध्ये आपल्या इलेक्ट्रिक दुचाकी शेअरिंग सेवांचा विस्तार करण्याची योजना आहे. मूळ शेअर केलेल्या वाहनांसोबत १०,००० इलेक्ट्रिक दुचाकींच्या तैनातीमुळे, ओला मोबिलिटी भारतीय बाजारपेठेत एक योग्य शेअरिंग कंपनी बनली आहे.
किंमतीच्या बाबतीत, ओलाच्यासामायिक ई-बाईक सेवादर ५ किमीसाठी २५ रुपये, १० किमीसाठी ५० रुपये आणि १५ किमीसाठी ७५ रुपयांपासून सुरू होतात. ओलाच्या मते, या शेअर्ड फ्लीटने आतापर्यंत १७.५ लाखांपेक्षा जास्त राईड्स पूर्ण केल्या आहेत. याव्यतिरिक्त, ओलाने आपल्या ई-बाईक फ्लीटच्या सेवेसाठी बंगळूरुमध्ये २०० चार्जिंग स्टेशन्स उभारली आहेत.
ओला मोबिलिटीचे सीईओ हेमंत बक्षी यांनी मोबिलिटी उद्योगातील परवडणारी सेवा सुधारण्यासाठी विद्युतीकरण हा एक महत्त्वाचा घटक असल्याचे अधोरेखित केले आहे. ओला सध्या बंगळूर, दिल्ली आणि हैदराबादमध्ये याचा व्यापक विस्तार करण्याचे लक्ष्य ठेवत आहे.
इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी भारत सरकारची सहाय्यक धोरणे
भारतात हलकी इलेक्ट्रिक वाहने हरित प्रवासाचे एक प्रातिनिधिक साधन बनण्यामागे अनेक कारणे आहेत. सर्वेक्षणांनुसार, भारतीय इलेक्ट्रिक सायकल बाजारपेठेत थ्रॉटल-असिस्टेड वाहनांना मोठी पसंती दिसून येते.
युरोप आणि अमेरिकेत लोकप्रिय असलेल्या इलेक्ट्रिक सायकलींच्या तुलनेत, हलकी इलेक्ट्रिक वाहने साहजिकच स्वस्त आहेत. सायकलींसाठी पायाभूत सुविधांच्या अभावी, हलकी इलेक्ट्रिक वाहने अधिक सहजपणे चालवता येतात आणि भारतीय रस्त्यांवर फिरण्यासाठी अधिक योग्य आहेत. तसेच, त्यांच्या देखभालीचा खर्च कमी असतो आणि दुरुस्ती अधिक जलद व सोयीस्कर होते. त्याच वेळी, भारतात मोटारसायकल चालवणे हा प्रवासाचा एक सामान्य मार्ग बनला आहे. या सांस्कृतिक सवयीच्या प्रभावामुळे भारतात मोटारसायकली अधिक लोकप्रिय झाल्या आहेत.
याव्यतिरिक्त, भारत सरकारच्या सहाय्यक धोरणांमुळे भारतीय बाजारपेठेत इलेक्ट्रिक दुचाकींच्या उत्पादन आणि विक्रीला अधिक विकसित होण्यास मदत झाली आहे.
इलेक्ट्रिक दुचाकींचे उत्पादन आणि वापर वाढवण्यासाठी, भारत सरकारने तीन प्रमुख योजना सुरू केल्या आहेत: फेम इंडिया फेज II योजना, ऑटोमोटिव्ह आणि घटक उद्योगासाठी प्रोडक्शन लिंकेज इन्सेंटिव्ह (पीएलआय) योजना आणि ॲडव्हान्स्ड केमिस्ट्री सेल्स (एसीसी) साठी पीएलआय. याव्यतिरिक्त, सरकारने इलेक्ट्रिक दुचाकींसाठी मागणी प्रोत्साहन वाढवले आहे, इलेक्ट्रिक वाहने आणि त्यांच्या चार्जिंग सुविधांवरील जीएसटी दर कमी केला आहे, आणि इलेक्ट्रिक वाहनांची सुरुवातीची किंमत कमी करण्यासाठी त्यांना रस्ते कर आणि परवाना आवश्यकतांमधून सूट देण्याची पावले उचलली आहेत. या उपायांमुळे भारतात इलेक्ट्रिक दुचाकींची लोकप्रियता वाढण्यास मदत होईल.
भारत सरकारने इलेक्ट्रिक वाहनांच्या लोकप्रियतेला प्रोत्साहन दिले आहे आणि त्यांच्या विकासाला चालना देण्यासाठी अनेक धोरणे व अनुदाने लागू केली आहेत. यामुळे ओलासारख्या कंपन्यांसाठी एक चांगले धोरणात्मक वातावरण निर्माण झाले आहे, ज्यामुळे इलेक्ट्रिक सायकलींमध्ये गुंतवणूक करणे हा एक आकर्षक पर्याय बनला आहे.
बाजारातील स्पर्धा तीव्र होते
भारतात ओला इलेक्ट्रिकचा ३५% बाजारहिस्सा आहे आणि ती ‘दिदी चुक्सिंगची भारतीय आवृत्ती’ म्हणून ओळखली जाते. २०१० मध्ये स्थापन झाल्यापासून, कंपनीने एकूण २५ निधी उभारणीच्या फेऱ्या पूर्ण केल्या असून, त्यासाठी एकूण ३.८ अब्ज अमेरिकी डॉलर्सचा निधी वापरण्यात आला आहे. तथापि, ओला इलेक्ट्रिकची आर्थिक स्थिती अजूनही तोट्यात आहे. मार्च २०२३ पर्यंत, ३३५ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्सच्या महसुलावर कंपनीला १३६ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्सचा परिचालन तोटा झाला होता.
स्पर्धेमध्येसामायिक प्रवास बाजारस्पर्धा अधिक तीव्र होत असल्याने, ओलाला आपले स्पर्धात्मक वर्चस्व टिकवून ठेवण्यासाठी सातत्याने विकासाचे नवीन मार्ग आणि वेगळ्या सेवांचा शोध घेणे आवश्यक आहे. विस्तार करणेसामायिक इलेक्ट्रिक सायकल व्यवसाययामुळे ओलासाठी नवीन बाजारपेठ खुली होऊ शकते आणि अधिक वापरकर्त्यांना आकर्षित करता येते. ओलाने ई-बाईक्सच्या विद्युतीकरणाला प्रोत्साहन देऊन आणि चार्जिंग पायाभूत सुविधा निर्माण करून एक शाश्वत शहरी गतिशीलता परिसंस्था तयार करण्याची आपली वचनबद्धता दर्शविली आहे. त्याच वेळी, ओला च्या वापराची शक्यता देखील शोधत आहे.सेवांसाठी इलेक्ट्रिक सायकलीवाढीच्या नवीन संधी शोधण्यासाठी पार्सल आणि फूड डिलिव्हरी यांसारख्या क्षेत्रांचा वापर करणे.
नवीन व्यवसाय मॉडेलच्या विकासामुळे विविध क्षेत्रांमध्ये इलेक्ट्रिक दुचाकी वाहनांच्या लोकप्रियतेला चालना मिळेल, आणि भारतीयइलेक्ट्रिक दुचाकी वाहन बाजारभविष्यात जागतिक बाजारपेठेत वाढीचे आणखी एक महत्त्वाचे क्षेत्र बनेल.
पोस्ट करण्याची वेळ: २३ फेब्रुवारी २०२४
